Lược sử thị trường BĐS và doanh nhân BĐS Việt Nam. Gồm 3 phần gắn với 3 lần BĐS sốt đất đã xảy ra (1996,2006,2016). Mình cố gắng viết lại theo những gì nhớ lại và tổng hợp từ một số nguồn thông tin đã được xác thực và kiểm chứng.

Chúng ta sẽ thấy những mẫu số chung theo cảm nhận của mỗi người về chu kỳ: trước khi có sóng BĐS, đỉnh sóng, đóng băng. Mỗi chu kỳ có người mất mát, mất đỉnh cao, và có người bắt đầu bước chân vào thị trường BĐS khi thị trường đóng băng. Lịch sử luôn thể hiện một điều: đỉnh cao của người này biến mất, tiền đề của người khác bắt đầu.

Trước tiên mình lấy mốc năm là 1996.

*Mốc năm 1996 và các diễn biến (Lúc này Vàng 4tr/lượng, USD 11.000đ/1USD)

– Sóng BĐS sốt đầu tiên 1996-1998.

– Việt Nam chính thức mở cửa với thế giới năm 1995, bình thường hoá với Mỹ, gia nhập khối Asian cùng năm này, sau nhiều năm chỉ quan hệ với khối CNXH. Bắt đầu từ đây Việt Nam tiếp xúc với thế giới Tư bản và hình thành lớp doanh nhân thế hệ đầu tiên. Nhà đất lần đầu tiên gấp đôi, gấp 3 giá trị, khi bắt đầu mở cửa. Thứ tư liệu sản xuất đầu tiên mới được khẳng định giá trị của mình chính là BĐS. Các hãng như IBM, Motorola, Nokia v.v, các tập đoàn xây dựng Sumitomo, Deawoo v.v bắt đầu vào Việt Nam.

Người đầu tiên giầu nhất Việt Nam nếu nói về quy mô tài sản BĐS đã tích luỹ được từ 1992-1996 là doanh nhân người Việt gốc Hoa : Tăng Minh Phụng khởi nghiệp bằng dệt may xuất khẩu, doanh nghiệp tư lớn nhất lúc bấy giờ. Nhưng không may khủng hoảng tài chính 1997 xảy ra thì “con khủng long” to lớn sẽ phải chịu tác động đầu tiên. Khi thị trường xuất khẩu chính Đài Loan, Hàn Quốc của công ty Minh Phụng gặp khủng hoảng. BĐS chưa đóng băng nhưng do bị các ngân hàng siết nợ cùng một lúc, mà không có sự trợ giúp của CP, Tăng Minh Phụng bị bắt và xử tử hình. Tăng Minh Phụng sinh không đúng thời, ông có nhiều ý tưởng phát triển BĐS cực kỳ nhậy bén là mong muốn xây dựng các trung tâm thương mại đầu tiên (lúc này sở hữu cả đất Trung tâm TM Tràng Tiền Hà Nội). Tổng giá trị BĐS lúc bấy giờ của Tăng Minh Phụng ước 20K tỷ, thời đó là con số cực lớn khi mà cả nước hầu hết còn rất nghèo và chỉ có 4 ngân hàng nhà nước tại thời điểm đó.

Năm 1996 cũng là năm Honda, Toyota, LG, Sam Sung bắt đầu đặt nhà máy lắp ráp tại Việt Nam. Doanh nhân kín tiếng thứ 2 cũng xuất hiện trong thời gian này là Vũ Văn Tiền người góp vốn với Honda VN mở nhà máy năm 1997 (hiện giờ là chủ tịch tập đoàn GLEXIMCO, chủ ngân hàng An Bình mới đây muốn cùng đối tác xây sân bay Long Thành)

Sau năm 1997, khủng hoảng tài chính tác động nặng nề lên Hàn Quốc, Đài Loan, Sing, Nhật Bản và các nước ĐNA, nhưng tác động không nhiều đến kinh tế vĩ mô Việt Nam (vì VN chưa hội nhập thị trường tài chính TG, chưa có sàn chứng khoán). Và Việt Nam đã nổi lên là ngôi sao mới nổi châu Á về thị trường lao động rẻ, lần đầu tiên mô hình khu công nghiệp được triển khai bởi tập đoàn 2 chị em ruột: Tân Tạo – phía Nam (Đặng Hoàng Yến), Kinh Bắc – phía Bắc (Đặng Thành Tâm), và các KCN khác đã bắt đầu mở ra ở HN, TP HCM và các tỉnh đã hút làn sóng lớn đầu tư đầu tiên, kích hoạt đợt sốt đất 1996-1997.

Năm 1997 Phú Mỹ Hưng (PMH) doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài đổi hạ tầng lấy đất, xây dựng đại lộ Nguyễn Văn Linh và xây dựng khu đô thị tư bản tiêu biểu đầu tiên kể từ khi thống nhất đất nước. PMH chào bán sản phẩm thành công ra Hà Nội cho thế hệ doanh nhân đầu tiên của Hà Nội giai đoạn 1999-2001.

? Một công trình chung cư cao nhất, phân khúc cao cấp thời điểm bấy giờ chính là Thuận Kiều Plaza Q5 xây năm 1994, hoàn thành năm 1998 nhằm đón trước làn sóng người Hong Kong sau khi sát nhập vào TQ đại lục 1997 sẽ di cư đi các nước trong khu vực trong đó có Việt Nam. Và cũng để chào bán cho các ngôi sao, người giầu tại thời điểm đó. Nhưng tòa nhà thiết kế kiểu nhỏ hẹp, trần thấp Hong Kong đã không phù hợp với điều kiện sống người Việt, và làn sóng người Hong Kong qua đã không xảy ra. Người ở ít đi, và tòa nhà hoang phế, xuống cấp và bỏ không như là một biểu tượng thất bại đầu tư BĐS của giai đoạn này (sau này tới 2017 thì Vạn Thịnh Phát mua lại).

Năm 2000, một doanh nhân làm nước khoáng là Vũ Quang Hội Bitexco đã mua lại mảnh đất 19-25 Nguyễn Huệ, gom mua khi thị trường BĐS đóng băng lần thứ nhất sau ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính 1997(chủ đầu tư Singapore từ bỏ), và sau đó 2002 xây toà nhà 20 tầng hiện đại đầu tiên ở mặt đường Nguyễn Huệ.

Năm 2001, Vinpearl Nha Trang được Vin đầu tư xây dựng, dự án BĐS đầu tiên của Vin về Việt Nam. 2004 khánh thành Vincom tháp đôi Bà Triệu, nhưng bán luôn 1 toà cho Techcombank lấy tiền mặt, và mối lương duyên Vin-Tech bắt đầu từ đó. Techcombank và Massan(chuyên nước chấm, hàng tiêu dùng, và khai thác mỏ) của doanh nhân Nguyễn Đăng Quang cũng làm mì gói về từ Ucraina thành lập từ năm 1997.

?Giai đoạn này BĐS sốt 1996-1998, đóng băng từ 1999-2006.
?Đặc điểm sốt giai đoạn này là chủ yếu tập trung ở nội đô Sài Gòn và Hà Nội, một số tỉnh có triển khai KCN, còn các tỉnh khác chỉ tăng nhẹ chưa được gọi là sốt.

? Bài học ở giai đoạn này: Chính là bài học từ tiểu thương người Hoa chăm chỉ sản xuất, buôn bán sau một vài năm tiền dư dả lại tìm hiểu đi mua nhà đất để đó, cho thuê, năm này qua năm khác có nhiều nhà đất. Thì tới làn sóng sau thành đại tỷ phú. Chăm chỉ lao động và tích lũy BĐS trong dài hạn thì giá luôn tăng. Còn nếu lạm dụng đòn bẩy tài chính (đi vay) để mua BĐS thì sẽ mất thanh khoản khi giá đột ngột giảm, không bán được (lúc đóng băng thì lại càng nhiều người đồng loạt muốn thoát hàng), mất sạch vốn liếng, nợ không trả được, tù tội nếu bạn gặp đúng những năm nhà đất đóng băng trong khủng hoảng, điều thường xảy ra sau 10 năm nó như 1 định luật kinh tế học vậy.

Tác giả: Đông DC

Phần 2: https://nhadatgland.com/luoc-su-thi-truong-va-doanh-nhan-bat-dong-san-viet-nam-phan-2-su-xuat-hien-cua-ttck-va-the-he-dai-gia-dau-tien.html

Sau một thời kỳ ổn định, người mua sẽ lấy lại niềm tin vào thị trường và bắt đầu đầu tư, dẫn đến giá cả tăng. Khi giá tăng, ngày càng nhiều người đổ tiền vào khiến tốc độ tăng giá nhanh hơn. Cuối cùng, giá cả vượt khả năng chi trả và đạt đỉnh trước khi bước vào thời kỳ điều chỉnh, đưa giá xuống khỏi mức cao chóng mặt trước đó. Khi giá chạm đáy, một thời kỳ ổn định lại tiếp diễn và vòng quay bắt đầu lại từ đầu.

? Giai đoạn phục hồi

Nền kinh tế đã có dấu hiệu tích cực, thoát ra khỏi trì trệ. Nhiều công trình xây dựng nhà ở bắt đầu khởi công. Vật liệu xây dựng sau thời gian tồn đọng và giảm giá đã bắt đầu được tiêu thụ nhiều và tăng giá. Ngân hàng cũng bắt đầu cho vay mua bất động sản. Đài báo thì nói nhiều đến tồn kho bất động sản giảm mạnh. Các chủ đầu tư bất động sản bắt đầu đẩy mạnh thực hiện lại dự án sau thời gian tạm dừng. Giá bất động sản bắt đầu tăng nhẹ.

Đây chính là dấu hiệu của giai đoạn phục hồi trong chu kỳ bất động sản. Thời điểm này là tốt nhất để các nhà đầu tư tham gia vào thị trường.

? Giai đoạn sốt nóng

Kinh tế giai đoạn này phát triển rất mạnh. Ngân hàng đẩy mạnh cho vay với dư nợ tín dụng cho bất động sản tăng cao. Lãi suất huy động gửi tiết kiệm tăng. Vật liệu xây dựng bán chạy và tăng giá. Giá bất động sản tăng mạnh. Trong cơ quan, ngoài đường ai ai cũng nói về bất động sản. Đội ngũ môi giới bất động sản, gọi nôm na là “cò nhà đất” vô cùng đông đảo. Việc mua bán nhà đất rất nhanh chóng, nếu chậm chân một chút là người khác mua mất. Không khó nhận biết rằng bất động sản đang ở thời kỳ sốt nóng.

Thời kỳ này nhà đầu tư có kinh nghiệm sẽ bán ra nhà đất.

? Giai đoạn hạ nhiệt

Lúc này lạm phát bắt đầu tăng. Để khống chế lạm phát Nhà nước bắt đầu rút tiền về, tăng lãi suất gửi tiết kiệm. Các ngân hàng giảm cho vay bất động sản. Thị trường bất động sản bắt đầu hạ nhiệt. Giá bất động sản chững lại, có nơi giảm nhẹ. Đài báo bắt đầu thông tin về thị trường bất động sản hạ nhiệt. Các chủ đầu tư bắt đầu đưa ra nhiều biện pháp khuyến mại để thu hút khách hàng. Nhiều nhà đầu tư bất động sản bắt đầu rút khỏi thị trường. Nhà đất bắt đầu khó bán. Thị trường bất động sản suy thoái và tiến vào thời kỳ tiếp theo là đóng băng.

Nhà đầu tư bất động sản chuyên nghiệp sẽ không mua vào bất động sản ở giai đoạn này.

? Giai đoạn đóng băng

Lạm phát lúc này rất cao. Nhà nước quy định lãi suất tiết kiệm lên mức cao nhất. Các ngân hàng ngừng cho các nhà đầu tư dự án và cá nhân vay tiền. Giá bất động sản giảm mạnh. Đài báo đưa tin thị trường bất động sản đóng băng. Các giao dịch nhà đất đình trệ. Các sàn bất động sản giảm mạnh nhân viên. Các công ty bất động sản nhỏ chuyển nghề kinh doanh khác. Các dự án bất động sản đình thi công hoặc thi công với tiến độ vô cùng ì ạch. Nhiều doanh nghiệp bất động sản hoặc nhà đầu tư phải bán cắt lỗ đến 50% giá. Nhiều doanh nghiệp phá sản. Nhiều nhà đầu tư phải đi trốn nợ. Đội ngũ đòi nợ thuê tăng mạnh. Thị trường gần như đóng băng hoàn toàn. Rất ít có giao dịch. Rất dễ nhận biết đây là giai đoạn đóng băng của bất động sản.

Cuối giai đoạn đóng băng là thời điểm tốt để mua vào bất động sản.

Tóm lại, nhà đầu tư bất động sản có kinh nghiệm sẽ mua bất động sản vào cuối giai đoạn đóng băng hay vào giai đoạn phục hồi, đồng thời sẽ bán ra vào giai đoạn sốt nóng trong một chu kỳ của thị trường bất động sản.

Dù vậy, các giai đoạn không đơn thuần tự chuyển dịch lên giai đoạn tiếp theo. Có rất nhiều nhân tố bên ngoài tác động dẫn đến sự thay đổi của thị trường.